Kitap Sanatları
Meliha Altay, “Kabe Minyatürü”,
Delail el-Hayrat
’tan (Mekke, 19. yy)
Nimet Kalkanlı, Katı’ örneği
92
KATI’
Kağıt iki bin yıllık geçmişinde değişik
amaçlar için renklendirilmiş, işlenmiş ve
süslenmiştir. Bir resim veya yazının özel
bıçaklar yardımıyla kağıt ya da deriden
oyulması, içi oyulan veya çıkan parçanın bir
kağıt, deri veya başka malzeme üzerine
yapıştırılması yoluyla eser elde etmeye ince
kağıt oymacılığı denir.
Kat veya Katı’ kesmek anlamına gelen Arapça
kökenli bir kelimedir.
Türk dünyasında Katı’ veya Kaat’ı
adıyla bilinen bu sanat yüzyıllardan beri
dünyanın değişik kültürlerinde kitap veya
kağıt sanatlarının bir öğesi olarak karşımıza
çıkmaktadır: Çin’de Jian Zhi, Japonya’da
Kirigami, Polonya’da Wycinanki lowickie,
Almanya’da Schrenschnitt veya Silhouetten
Kunst, İngiltere’de paper-cut ve Fransa’da L’art
de la Silhouette.
Jian Zhi, Çin’de 1500 yıllık geçmişi olan,
toplumun tamamına yayılmış, kuşaktan kuşağa
aktarılagelmiş en yaygın halk sanatlarından
biridir. İran’da kitap sanatlarının bir parçası
olan teknik, Anadolu’da 16. yüzyılın başlarından
itibaren Türk sanatçıları tarafından
geliştirilmiş ve süsleme sanatlarının içinde,
albümlerde, el yazmalarında, hat levhalarda
ve cilt kapaklarında kullanılmıştır. 19. yüzyılda
kaybolmaya yüz tutan bu sanat 20. yüzyılın
ikinci çeyreğinden itibaren Ord. Prof. Dr.
Süheyl Ünver’in kişisel çabalarıyla gün ışığına
çıkarılmış ve yaşatılmıştır.
1...,83,84,85,86,87,88,89,90,91,92 94,95,96,97,98,99,100,101,102,103,...118